Friday, May 12, 2017

የውግዘት ፖለቲካና የቤተ ክርስቲያናችን እጣ ፋንታ ( ክፍል አንድ )



መግቢያ 

ባለፉት ሃያዎቹ ዓመታት፥ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን በታሪኳ አይታ የማታውቃቸው ሦስት አበይት ክስተቶች ታይተውባታል። የመጀመሪያው አንደኛው፥ ከፍተኛ የሆነ የሕዝብ ፍልሰት ነው። በአዲስ አበባ ያሉት አባቶች በግልጥ ያስቀመጡት ይፋዊ አኀዙ ሰባት ሚሊየን ይባል እንጂ፥ ከአስር እስከ አስራ አምስት ሚሊየን የሚሆኑ የቤተ ክርስቲያኒቱ አባላት ቤተ ክርስቲያኒቱን ትተው ወደ ሌሎች ቤተ እምነቶችና ተቋሞች ሄደዋል።  ሁለተኛው ዓቢይ ክስተት ቤተ ክርስቲያኒቱ ለሦስት መከፈሏ ነው። የመንግሥት ለውጥን ተከትሎ አራተኛው ፓትርያክ ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ መርቆሬዎስ ከመንበራቸው ከተሰደዱበት ጊዜ ጀምሮ ቤተ ክርስቲያኒቱ በስደት ያለው ቅዱስ ሲኖዶስ፥ በአገር ቤት ያለው ቅዱስ ሲኖዶስ እና ገለለተኛ በሚል ተከፍላለች። ሦስተኛው እና ቤተ ክርስቲያኒቱ በታሪኳ አይታው በማታውቀው መንገድ የተከሰቱ ነገሮች ቢኖሩ በተለይ አዲስ አበባ ባሉት አባቶች ዘንድ፥  « ውግዘት» እንደ ታላቅ መሣሪያ መያዙ ነው። 

በዚህ በያዝነው በ፳፩ኛው ክፍለ ዘመን ሰዎች ተቀራርበው አሳባቸውን በሚካፈሉበት ዘመን፥ አብያተ ክርስቲያናት ያለፈ ውግዘታቸውን በይቅርታና በመግባባት አስተካከለው፥ አንድ በሚያደርጋቸው ነገር ላይ ለመነጋገር እየጣሩ ነው። በቅርቡ የሮም ፖፕና የእስክንድርያው ፓትርያርክ አንዳቸው የአንዳቸውን ምእመን ዳግም እንዳያጠምቁ መፈራረማቸው ይታወቃል። ሆኖም ግን ባለፉት 25 ዓመታት ውስጥ በአዲስ አበባ ባሉት አባቶች አማካይነት፥ የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን በሺዎች የሚቆጠሩ ምዕመናኖቿን እና አገልጋዮቿን አውግዛለች። ከአንድ ቢሊየን አባላት በላይ ያላት የካቶሊክ ቤተ ክርስቲያን ባለፉት አንድ መቶ አመታት ያወገዘቻቸውና በአዲስ አበባ ያሉት አባቶች ያወገዙትን ስንመለከት በቍጥር የእኛው በልጦ እናገኛለን። በአንድ በኩል የምዕመናኑ በሚሊየኖች ወደ ሌሎች የእምነት ተቋማት መሄድ በሌላ በኵል ደግሞ ጳጳሳትን ሳይቀር ምእመናንን ጨምሮ በመቶ ሺዎች የሚቆጠሩ ምእመናንን ማውገዝ ከየት መጣ ለምንድነው ይህ ክስተት በእኛ ዘመን የተደጋገመው? ከዚህ ውግዘት በስተጀርባ ያሉት እነማን ናቸው? ተጠቃሚዎቹስ እነማን ናቸው የሚለውን ለመመለስ በመጀመሪያ ስለውግዘት በሚገባ ማወቅ ይኖርብናል። 

ሀ.  ውግዘት ምንድነው? 

ውግዘት ቃሉ፥ ወገዘ ከሚለው ግሥ እንደሚገኝ እና ፍቺውም መገዘት መለየት መካድ መርገም ማለት እንደሆነ የሊቁ አለቃ ኪዳነ ወልድ ክፍሌ መጽሐፈ ሰዋስው ወግስ ወመዝገበ ቃላት ሐዲስ ይናገራል። ከዚህ ከቃሉ አንጻር በምንመለከትበት ጊዜ፥ ቃሉ የሚያመለክተን ከዚህ በፊት ከአንድ አካል ጋር  አንድነት (communion) የነበረውን እንዲለይ (excommuncate) ማድረግ ነው። ይህን ግልጥ ለማድረግ ቃሉ በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ በእንዴት ያለ መንገድ እንደተቀመጠ በማየት ትርጉሙን እንመለከታለን። 

1.ውግዘት እርግማን ነው። 

ሐዋርያው ቅዱስ ጳውሎስ ለገላትያ ሰዎች ሲጽፍላቸው «ነገር ግን እኛ ብንሆን ወይም ከሰማይ መልአክ፥ ከሰበክንላችሁ ወንጌል የሚለይ ወንጌልን ቢሰብክላችሁ፥ የተረገመ ይሁን። አስቀድመን እንዳልን እንዲሁ አሁን ሁለተኛ እላለሁ፥ ከተቀበላችሁት የተለየውን ማንም ቢሰብክላችሁ የተረገመ ይሁን።» ይላቸዋል። ( ገላ ፩፥፰-፱) ግእዙም « አትሙሰ መልአክ እምሰማይ ለእመ መሀረክሙ ካልአ እምዘ መሀርናክሙ ውጉዘ ለይኩን። በከመ እቤ ቀዳሚ ወይእዜኒ ካዕበ እብል ለእመቦ ዘመሀረክሙ እምዘመሀርናክሙ ውጉዘ ለይኩን።» አስተውሉ አማርኛው « የተረገመ ይሁን የሚለውን  ግእዙ የተወገዘ ይሁን ይለዋል። ይህ ውግዘት ወይም እርግማን ምን ማለት እንደሆነ እንመልከት፥ አዲስ ኪዳን ለመጀመሪያ ጊዜ የተጻፈበትን የግሪኩን ቃል በምንመለከትበት ጊዜ፥ የተወገዘ ይሁን አናቴማ ኤስቶ (ἀνάθεμα ἔστω ) ይለዋል። አናቴማ ቃሉ በብሉይ ኪዳን « እርም»፥ «ለእሳት የተሰጠ» ማለት ነው። ለምሳሌ ኢያሱ በኢያሪኮ የተገኘው ሁሉ እርም እንዲሆን ሲያዝ አካን የተባለው ሰው «   እርም ከሆነው ነገር ወሰደ» ይለናል። ኢያሱ7፥1።  እንዲህ ዓይነት ብዙ ጥቅሶች በብሉይ ኪዳን እናገኛለን። በአዲስ ኪዳንም ይህንኑ ቃል ሳይስት፥ አናቴማ ( ውግዘት እርግማን) ማለት በእግዚአብሔር ፍርድ ውስጥ መውደቅ ማለት ነው። ቅዱስ ጳውሎስ በዚህ በገላያ መልእክቱ ላይ በሐዋርያት ከተሰበከው የጸጋ ወንጌል የተለየ ወንጌልን የሚሰብክ በዚህ የእግዚአብሔር ፍርድ ውስጥ እንደሚወድቅ ሲናገር እናያለን። 

2. ውግዘት ለሰይጣን አልፎ መሰጠት ነው። 
አሁንም ወደ ቅዱስ ጳውሎስ መልእክት ስንመጣ በ1ቆሮ5፥5 ላይ «መንፈሱ በጌታ በኢየሱስ ቀን ትድን ዘንድ እንደዚህ ያለው ለሥጋው ጥፋት ለሰይጣን እንዲሰጥ ፍርዴ ነው።» ሲል እናገኛለን። ቅዱስ ጳውሎስ በዚህ ስፍራ ሐዋርያዊ ውግዘቱን ያሳረፈበት ሰው፥ በሥነ ምግባር ውድቀት ውስጥ የተገኘ ማለትም የአባቱን ሚስት ያገባ ሰው ነው። ሐዋርያው ለቆሮንቶስ ክርስቲያኖች ሲናገር «ይህን ሥራ የሠራው ከመካከላችሁ ይወገድ። እኔ ምንም እንኳ በሥጋ ከእናንተ ጋር ባልሆን፥ በመንፈስ ከእናንተ ጋር ነኝ፥ ከእናንተም ጋር እንዳለሁ ሆኜ ይህን እንደዚህ በሠራው ላይ በጌታችን በኢየሱስ ክርስቶስ ስም አሁን ፈርጄበታለሁ፤ እናንተና መንፈሴም ከጌታችን ከኢየሱስ ክርስቶስ ኃይል ጋር ተሰብስበን፥ መንፈሱ በጌታ በኢየሱስ ቀን ትድን ዘንድ እንደዚህ ያለው ለሥጋው ጥፋት ለሰይጣን እንዲሰጥ ፍርዴ ነው።» ይላል። 
ይህ የቅዱስ ጳውሎስ ቃል ስለ ውግዘት ሦስት ዋና ዋና ነገሮችን ያሳየናል።  አንደኛ፥ ይህ ነገር በጉባኤ በጥንቃቄ የሚታይ ነው። ጉባኤው የክርስቶስ ጌትነት የከበረበት ጉባኤ መሆን አለበት። የሐዋርያው ሥልጣን የከበረበት መሆን አለበት። « እናንተና መንፈሴም ከጌታችን ከኢየሱስ ክርስቶስ ኃይል ጋር ተሰብስበን» በዚህ ዘመን ያለውን በውግዘት ዙሪያ የሚከናወነው፥ ተመሳሳይነቱ ከፖለቲካ አደባባዮች ጋር ነው። አንደኛ ከብሮ የሚታየው ክርስቶስ ሳይሆን የሰዎች የተንኮለኛነት ችሎታ ነው። ለምሳሌ ባለፉት ሃያ አምስት አመታት በኢትዮጵያ ያሉት አባቶች በአመት ሁለት ጊዜ ሲሰበሰቡ፥ ከስብሰባቸው በፊት፥ የተቃውሞ ሰልፍ፥ የክስ ደብዳቤዎች፥ ዘመቻዎች፥ ይካሄድባቸዋል። ወደስብሰባው የሚሄዱ አባቶች ስብሰባው ከመጀመሩ በፊት ተወጋዡ ማን እንደሚሆን፥ውሳኔው ምን መሆን እንዳለበት ተነግሮአቸውና ተጽእኖ ተደርጎባቸው ነው የሚገቡት። ነገሮችን ከምንም ነገር ነጻ በሆነ መንገድ ለማየት የሚሞክሩ አባቶች፥ በስድብ በስም ማጥፋት ጥላሸት ይቀባባቸዋል። በዚህ ምክንያት አንዳንዶች ዝምታን ሲመርጡ አንዳንዶች ለተጽእኖው ያጎበድዳሉ።  ቅዱስ ጳውሎስ « ከኢየሱስ ክርስቶስ ኃይል ጋር ተሰብስበን»  ሲል   « ብርታታችንና  ጉልበታችን የሚሆነው ኢየሱስ ክርስቶስ ይሆናል»  ማለቱ ነው። እውነት የምትነግሠውና ሐሰት ሥፍራን የምታጣው፥ በጌታችን በኢየሱስ ክርስቶስ ኃይልና በመንፈስ ቅዱስ መሪነት ስንጓዝ ነውና። 

ቅዱስ ጳውሎስ ሌላ ታላቅ ነገር ያነሣል። ይኸውም ውግዘት ምን ያህል አስፈሪ ነገር እንደሆነ የሚያመለክት ነው። አንድ ሰው ከእድር ቢለይ፥ ሌላ እድር ውስጥ ይገባል። ወይም በዘመናዊው ዓለም ሌላ ዘዴ ሊጠቀም ይችላል። ( ላይፍ ኢንሹራንስ ሊገባ ይችላል።) በመንፈሳዊው ዓለም ግን አንድ ሰው በቤተ ክርስቲያን ሳለ በመንፈስ ቅዱስ ጸጋ ውስጥ ነው። ከቤተ ክርስቲያን ሲወገዝ ግን ለሰይጣን አልፎ ነው የሚሰጠው።  ለዚህ ነው ውግዘት በፖለቲካ ዘመቻ፥ በፍርሃት፥ በሥልጣን ሽኩቻ ሳይሆን፥ በእርጋታና በሰከነ መንገድ፥ በእንባና በጸሎት መከናወን ያለበት። ውግዘትን አከናውነን ድንፋታና ጋዜጣዊ መግለጫ አናወጣም። ሰውን ቀብረን ስንመጣ እንደማንጨፍር ሁሉ፥ ሰውን አውግዘን እናለቅሳለን እንጂ አንደሰትም። ስ

ሌላው በዚህ ሥፍራ ቅዱስ ጳውሎስ የሚያነሣው ቃል አለ። « መንፈሱ በጌታ በኢየሱስ ቀን ትድን ዘንድ እንደዚህ ያለው ለሥጋው ጥፋት ለሰይጣን እንዲሰጥ ፍርዴ ነው»  ይላል። ማለት በውግዘታችን እንኳ ተስፋችን አይሟጠጥም። የምናወግዘው ስለ ጠላነው ሳይሆን፥ ለሌላው መሰናክል እንዳይሆንና፥ ከእግዚአብሔር ጉባኤ በሚለይበት ወቅት ከሚደርስበት መንፈሳዊ ድርቀትና የሠይጣን ውጊያ የተነሣ፥ የሰማያዊው አባቱ ሕብረት እንዲናፍቀው ነው። ይህንኑ ሐዋርያው በሌላ ሥፍራ በሚገባ አስረግጦ ሲናገረው እናያለን። «ከእነዚያም፥ እንዳይሳደቡ ይማሩ ዘንድ ለሰይጣን አሳልፌ የሰጠኋቸው፥ ሄሜኔዎስና እስክንድሮስ ናቸው።» (፩ ጢሞ፩፥፳) ይማሩ ዘንድ የሚለው በጽኑ ሊሰመርበት ይገባል በመሆኑም ፍጹም ጥላቻን ተመልቶ ማውገዝ ክርስቲያናዊ አይደለም የሐዋርያትን ትምህርትም የሚያንጸባርቅ አይሆንም። 

3. ውግዘት መቆረጥና መለየት ነው። 

የውግዘት አስከፊ ገጽታው ከክክርስቶስ አካል መለየት መቆረጥ መሆኑ ነው። የክርስቶስ አካሉ ቤተ ክርስቲያን ናት። መጽሐፍ ቅዱስ ቤተ ክርስቲያንን  «እርስዋም አካሉና ሁሉን በሁሉ የሚሞላ የእርሱ ሙላቱ ናት» ይላታል። ( ኤፌ ፩፥፳፫) ቤተ ክርስቲያን የክርስቶስ አካሉ ከሆነችና እርሱ ራሷ ከሆነ እኛ ክርስቲያኖች ደግሞ እያንዳንዳችን ብልቶች ነን። «በአንድ አካል ብዙ ብልቶች እንዳሉን፥ የብልቶቹም ሁሉ ሥራ አንድ እንዳይደለ፥እንዲሁ ብዙዎች ስንሆን በክርስቶስ አንድ አካል ነን፥ እርስ በርሳችንም እያንዳንዳችን የሌላው ብልቶች ነን።» ( ሮሜ፲፪፥፬፡፭)  «እናንተም የክርስቶስ አካል ናችሁ እያንዳንዳችሁም ብልቶች ናችሁ።»  ( ፩ ቆሮ ፲፪፥፳፯) ይህን የመጽሐፍ ቅዱስን መሠረታዊ መልእክት ስንመለከት፥ ስለውግዘት በጥንቃቄ እንድናስተውል ውግዘት የመጨረሻ አማራጫችን እንዲሆን ያሳስበናል። ምክንያቱም የምንለየው፥ የምንቆርጠው የገዛ አካላችንን ነው። ያጎድለናል። ይጎዳናል። በመሆኑም የሥጋ አካላችንን ለመቍረጥ የመጨረሻው አማራጭ እንደሚሆን፥ በስንት ዶክተር ምክር እና ውይይት እንደሚደረግ ሁሉ፥  ውግዘትም በብዙ ጸሎት፥ እንባ፥ ውይይት፥ ተማጽኖ፥ ተግሣጽ፥ ክርክር፥ ምክር ነው መከናወን ያለበት። 

አሁን አሁን ከቤተ ክርስቲያን አደባባይና ከአንዳንድ ሰባኪዎች የምንሰማው ግን ይህን መሠረታዊ እውነት የያዘ አይደለም። አንዳንድ ዘማርያንና ሰባክያን ትናንት ከትናንት ወዲያ ከእነርሱ ጎን ተሰልፈው ይዘምሩ የነበሩ ወንድሞቻቸውና እህቶቻቸው ዛሬ ስለተወገዙ ዛሬ ከቤተ ክርስቲያን መድረክ ስለ ተገለሉ፥ደስተኛ መሆናቸውን እየገለጡ ነው። ከቢዝነስ አንጻር ከተመለከቱት እውነት ነው ሊደሰቱ ይገባቸዋል። በአገልግሎትም ይሁን በችሎታ ከእነርሱ የተሻሉና ብዙዉን ሰው ሊማርኩ የሚችሉ ዘማርያንና ሰባክያን ከመድረኩ ስለተወገዱላቸው ሥፍራ ሰፍቶላቸዋልና። ለቤተ ክርስቲያን ግን ትልቅ ጉዳት ነው። በዘመኑ የችኮላ ውግዘት እያጣች ያለችው ልጆቿን ነውና ። 



እንግዲህ ከላይ ባነሣነቸው ሦስት ነጥቦች ውስጥ በስፋት እንዳየነው ውግዘት ማለት « መንፈሳዊ የሞት ፍርድ» ማለት ነው። የሞት ፍርድ በሰው ልጅ ላይ የሚበየን የመጨረሻው ፍርድ ነው። የሞት ፍርድ ከባድ ፍርድ ቢሆንም በዘመናት ብዙዎች በግፍ ንጹሐንን ያስወገዱበት ፍርድ ስለሆነ ዛሬ ዛሬ በብዙዎች አገሮች እየቀረ ያለ ፍርድ እንደሆነ ስናስተውል፥ ምናልባትም ይህ የፖለቲካ ውግዘትም ንጹሖችን እያስገደለ እውነተኛውን በመንፈስ ቅዱስ የሚሆነውን ውግዘት ሥፍራ እንዳይኖረው እያዳከመ የሚሄድ ይመስላል ። ( ይቀጥላል 

No comments:

Post a Comment

ውሉ የጠፋበት የበዓላት አከባበራችን፤

እንደ ኦርቶዶክሳውያን አባቶቻችን ትምህርትና እንደ እግዚአብሔር ቃል ከሆነ፥ የዛሬውን ቀን ክርስቲያን የተባለ በሙሉ በታላቅ መንፈሳዊ ደስታና ዕልልታ ሊያከብረው ይገባ ነበር። የጌታ ዕርገት ከዘጠኙ ዓበይት የጌታ በ...